Демографиялық болжам 2050 жылға дейін жаңартылды

«Еңбек ресурстарын дамыту орталығы» АҚ көші-қон процестерін талдау және еңбек ресурстарын болжау департаменті туудың, өлімнің және көші-қонның соңғы қолжетімді көрсеткіштері негізінде демографиялық болжамды 2050 жылға дейін жаңартты.
   2025 жылға арналған он сценарий әзірленді. Оларды екі топқа бөлуге болады: статикалық және динамикалық. Статикалық топ - бұл болжамды кезең ішінде туу, өлім және көші-қон көрсеткіштері өзгеріссіз қалатын топ, дегенмен олар сценарийге байланысты белгілі бір пайызға төмендеуі немесе артуы мүмкін. Бұл сценарийлерге туу деңгейі 10%-ға төмендейтін, ал басқа көрсеткіштер өзгеріссіз қалатын базалық сценарий кіреді. Оларға сондай-ақ төмен және жоғары сценарийлер кіреді. Төмен сценарийлер - жалпы халық санына теріс әсер ететін көрсеткіштердің өсуін болжайтын сценарийлер, ал жоғары сценарийлер керісінше болады деп болжайды.
   Бұл басылым халық санының базалық болжамын қарастырады.
   Болжамға сәйкес, ең үлкен өсім ірі қалалар мен экономикалық тұрғыдан серпінді аймақтарда күтілуде. Мегаполистер негізгі өсу орталықтарына айналады, жалпы халық саны 5 миллионнан асады. Сонымен қатар, бірнеше солтүстік және шығыс аймақтардың халқы кейбір жағдайларда 50%-ға дейін азая береді.
Базалық сценарий бойынша, Қазақстанның орташа жылдық халқы 2050 жылға қарай 25,9 миллионға жетуі мүмкін, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 29%-ға көп.
Он аймақта халық саны азаяды (Абай, Ақмола, Жамбыл, Жетісу, Қарағанды, Қостанай, Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Ұлытау және Батыс Қазақстан облыстары), ал тоғыз аймақта халық саны артады (Ақтөбе, Алматы, Атырау, Қызылорда, Маңғыстау және Түркістан облыстары, сондай-ақ Астана, Алматы және Шымкент қалалары). Батыс Қазақстанда халық санының өсуі байқалады.
   Мегаполистердің (Астана, Алматы және Шымкент) халқы 5,4 миллион адамға немесе 2,1 есеге өсіп, 10,3 миллионға жетеді. Астана халқы 2,9 есеге, Алматы халқы 1,7 есеге және Шымкент халқы 1,8 есеге өсуі мүмкін.
   Базалық сценарийде еңбекке жарамды жастан төмен халықтың үлесі 2036-2043 жылдары қазіргі 30%-дан 24%-ға дейін төмендейді, содан кейін ол өсе бастайды және 2050 жылға қарай 26%-ға жетеді.
   Еңбекке жарамды халықтың үлесі 2038-2039 жылдарға қарай 63%-ға дейін артады, содан кейін 2050 жылға қарай 59%-ға дейін төмендейді.
   Еңбекке жарамды жастан жоғары халықтың үлесі қазіргі 11%-дан немесе 2,4 миллион адамнан 15%-ға немесе 3,9 миллион адамға дейін артады.
   Базалық сценарийде жұмыс күші 2050 жылға қарай 12,3 миллионға жетеді деп болжануда, бұл 2025 жылмен салыстырғанда 28%-ға өсуді білдіреді.
   Төменгі сценарий тобында жұмыс күші 2050 жылға қарай 5,6 миллионнан 10 миллионға дейін жетуі мүмкін, бұл 2025 жылмен салыстырғанда 42%-ға төмендеуді немесе 4%-ға өсуді білдіреді.
   Жоғары сценарий тобында жұмыс күші 5,2 миллионнан 10,1 миллионға дейін өсуі мүмкін, бұл 2025 жылмен салыстырғанда 53-103%-ға өсуді білдіреді.
   Төменгі сценарий тобында жұмыс күші тек 4%-ға өсіп, 379 000 адамға жетеді.
   Шынайы сценарийде жұмыс күші 2050 жылға қарай 2,7 миллион адамға немесе 28%-ға өседі.
Оптимистік сценарийде жұмыс күші 2050 жылға қарай 14,8 миллион адамға жетеді, бұл 5 миллион адамға немесе 52%-ға өсімді білдіреді.